Luật Bóng Đá Thế Giới - Giải thích 17 điều luật chính thức từ IFAB

Luật bóng đá thế giới luôn được thay đổi theo hàng năm để nâng cao tính công bằng, minh bạch và phù hợp với thời đại. Hiện nay, IFAB đã đưa ra nhiều sự điều chỉnh về bộ luật chính thức. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến cách trọng tài điều hành trận đấu và cách các cầu thủ thi đấu. Bài viết của kèo bóng đá sẽ giải thích chi tiết, giúp bạn có thể theo dõi các trận đấu chính xác và hấp dẫn hơn.

Tổng quát về Luật bóng đá thế giới

Hội đồng bỏ phiếu thông qua sửa đổi luật

Luật bóng đá thế giới là bộ quy tắc chính thức, được tổ chức duy nhất là IFAB ban hành và có quyền sửa đổi. Đây cũng là một tài liệu về pháp lý điều chỉnh mọi trận đấu bóng đá trên toàn thế giới từ nghiệp dư cho đến chuyên nghiệp.

IFAB là cơ quan duy nhất trên thế giới có quyền ban hành và sửa đổi luật bóng đá. Tổ chức này được thành lập vào năm 1886 bao gồm bốn liên đoàn bóng đá thuộc Vương quốc Anh. Có chức năng thống nhất luật chơi giúp cho môn thể thao ngày càng phát triển mạnh mẽ hơn.

Hiện nay, tổ chức này hoạt động trên cơ chế bỏ phiếu gồm 4 phiếu từ bốn hội hiệp Anh – Scotland – Wales – Bắc Ireland và 4 phiếu từ FIFA, đại diện hơn 200 quốc gia thành viên. Mọi thay đổi chỉ thông qua khi đạt 6/8 phiếu chấp thuận để đảm bảo tính minh bạch, khách quan, phù hợp với phạm vi toàn cầu. Vì thế IFAB được coi là cơ quan duy nhất sửa đổi luật, và FIFA là cơ quan thực thi.

Luật đá bóng hiện thế giới hành bao gồm 17 điều luật, tạo thành nền tảng cho mọi trận đấu trên thế giới. Thường được chia thành các nhóm luật như sau:

Nhóm A: Luật về điều kiện thi đấu (Điều 1 – 5)
Nhóm B: Luật về thời gian, cách bắt đầu trận đấu (Điều 6 – 10)
Nhóm C: Luật về lỗi và hình phạt (Điều 11 – 14)
Nhóm D: Luật xử lý bóng chết (Điều 15 – 17)

Chi tiết về 17 điều luật bóng đá IFAB

Bộ Luật bóng đá thế giới gồm tất cả 17 điều luật tạo nên khung pháp lý cho mọi trận đấu từ nhỏ đến lớn. Việc phân nhóm theo chức năng làm nổi bật vai trò của chính nó trong việc xây dựng một hệ thống quy tắc thống nhất. Dưới đây sẽ là phần chi tiết các điều luật, người chơi mới có thể đọc qua để tham khảo:

Các yếu tố cơ bản của trận đấu

Trong bộ Luật bóng đá thế giới, nhóm này bao gồm những nền tảng rất quan trọng, bắt buộc phải có để trận đấu được diễn ra theo đúng chuẩn. Chức năng của các luật này sẽ giúp xác định được không gian thi đấu, thời gian thi đấu, danh sách cầu thủ,…

- Sân thi đấu: Luật này quy định kích thước chiều dài, chiều rộng, đường biên, cầu môn, vòng cấm địa, chấm phạt đền, cột cờ, khu vực kỹ thuật cũng như mặt sân đúng tiêu chuẩn. Tùy vào cấp độ giải đấu, có thể thay đổi kích thước trong phạm vi cho phép. Tất cả những điều này tuỳ thuộc vào luật bóng đá sân 5, sân 7 hay 11.
- Bóng thi đấu: Một quả cầu tròn chuẩn được sử dụng trong trận đấu phải đáp ứng được các điều kiện như sau: kích thước, trọng lượng, chất liệu chuẩn. Đa số các trận đấu lớn, thường sử dụng bóng có cảm biến theo dõi tốc độ, vị trí cũng như tương tác để có thể hỗ trợ VAR.
- Số lượng cầu thủ: Trận đấu bắt đầu khi mà mỗi đội đủ 11 cầu thủ trong đó có 1 thủ môn. Luật bóng đá thế giới cũng có quy định về số cầu thủ dự bị và số lượt thay người. Tại các giải chuyên nghiệp gần đây, hầu hết áp dụng 5 quyền thay người cho 3 – 5 lượt.

Trang phục cầu thủ: Bắt buộc gồm: áo, quần, tất, giày, bọc ống đồng. Ngoài ra, hai đội phải có màu áo khác biệt nhau. Cũng như, thủ môn phải mang màu sắc riêng với các đồng đội của mình. Cuối cùng, cấm mang mọi phụ kiện nguy hiểm khi ra sân.

Trọng tài: Đây là người duy nhất có quyền và diễn đạt quy tắc trong trận đấu. Đây cũng là người đưa ra các quyết định cuối cùng về các tình huống như: bàn thắng, lỗi hay thẻ phạt. Ngoài trọng tài chính, trong quá trình đấu trợ lý biên, trọng tài bàn và VAR cũng được hoạt động nhằm đảm bảo tính công bằng.

Điều hành và thời gian trận đấu

Nhóm quy tắc này trong Bộ luật bóng đá thế giới sẽ tập trung vào một trận đấu được tổ chức, giám sát, tính thời gian và xác định kết quả như thế nào. Nó quy định rõ từng vai trò của những trọng tài trên sân. Ngoài ra, nhóm này còn cung cấp về thời gian thi đấu, cách bắt đầu, tạm dừng và khi nào nên bắt đầu tiếp. Cách tính bàn thắng cũng nhờ bộ luật này để xác định.

Trợ lý trọng tài: Là người đóng vai trò trong việc quan sát sau đó đưa ra quyết định ở những vị trí mà trọng tài chính không thể quan sát trực tiếp. Cũng như quan sát tình huống như: việt vị, trái banh đã ra khỏi sân chưa,….
Thời gian trận đấu: Thời gian tiêu chuẩn được quy định là 90 phút, được chia làm 2 hiệp. Mỗi hiệp 45 phút với thời gian nghỉ giữa hai hiệp không quá 15 phút.
Bắt đầu và tiếp tục trận đấu: Xác định được lúc nào giao hoặc thả bóng trong một vài tình huống đặc biệt khi trận đấu bị dừng. Việc xác định đúng thời điểm giúp duy trì được cuộc đua giữa những chân sút.
Bóng trong và ngoài cuộc: Quả cầu tròn được xem là ngoài cuộc khi đã ra khỏi hoàn toàn đường biên ngang hoặc biên dọc. Và còn trong cuộc đối với mọi trường hợp khác.
Xác định bàn thắng: Toàn bộ quả cầu tròn phải đi qua hoàn toàn vạch vôi giữa hai cột dọc cầu môn, phải dưới xà ngang. Đây là cơ sở để xác định bàn thắng.

Các quy tắc về lỗi và hình phạt

Nhóm luật này thuộc Luật bóng đá thế giới bao gồm hai điều luật khá phức tạp và gây nhiều tranh cãi. Tất cả các trọng tài cũng như cầu thủ cần phải hiểu biết chuyên sâu để áp dụng đúng trong các tình huống thi đấu.

Các yếu tố xác định việt vị

Trợ lý trọng tài xác định vị trí việt vị trên sân

Luật Việt vị là một quy tắc làm cho người hâm mộ khá khó hiểu. Các yếu tố sau đây sẽ giúp người hâm mooj có thẻ xác định được cầu thủ đó có việt vị không.
Vị trí việt vị: Được xác định khi cầu thủ đứng gần đường biên ngang của đối phương hơn cả bóng và cả tuyển thủ đối phương. Nếu đứng ngang hàng với trái cầu tròn hoặc đối thủ thì cầu thủ đó không bị xét là việt vị.
Tham gia vào tình huống: Các chân sút chỉ bị thổi phạt khi chạm vào quả cầu tròn được chuyền bởi đồng đội. Cố ý ngăn cản đối phương bằng cách chặn tầm nhìn hoặc có hành động xấu.

Lỗi và quy tắc chạm tay

Lỗi phạt trực tiếp: Các cầu thủ có hành vi xấu nghiêm trọng như đá, đấm, đẩy đối thủ thì sẽ bị xử lý trực tiếp bằng thẻ vàng. Nếu có ảnh hưởng xấu đến tình hình sức khỏe thì sẽ nhận thẻ đỏ ra sân.
Lỗi phạt gián tiếp: Theo Luật bóng đá thế giới, lỗi nhẹ như cản trở thủ môn nhưng không dây ảnh hưởng đến người, sai kỹ thuật nên vô tình có hành động xấu với đối thủ. Các trường hợp trên thường trọng tài sẽ nhắc nhở và đội bị thương sẽ nhận được quả phạt đền.
Lỗi chạm tay: là một trong những quy tắc được thay đổi nhiều nhất. Bảng dưới đây sẽ làm rõ sự khác biệt giữa chủ động chạm trái banh có mục đích và vô tình chạm vào:

Các trường hợp	Mô tả	Phạt
Ghi bàn trực tiếp bằng tay	Cầu thủ chủ động dùng tay để ghi bàn trực tiếp vào lưới đối phương.	Hủy bàn thắng, phạt trực tiếp
Dùng tay đỡ	Cố ý giơ tay cao hơn, duỗi vai,… để ngăn bóng.	Phạt trực tiếp
Ghi bàn khi đã chạm tay	Cầu thủ ghi bàn khi bóng đã chạm tay của mình hoặc đồng đội (Không phải thủ môn).	Bàn thắng hủy, phạt trực tiếp.
Cố ý va chạm đối thủ	Dùng tay níu, kéo, cản trở đường bóng đi	Phạt trực tiếp
Bóng nảy ra từ chân hoặc đầu của chính cầu thủ đó	Bóng chạm vào tay sau khi nảy ra từ chính cầu thủ đó.	Không phạt

Các tình huống bóng chết

Nhóm này quy định cách thực hiện những tình huống cố định trong bóng đá như: đá phạt, phạt đền, ném biên,… Không chỉ xác định được cách thực hiện, các quy tắc này còn điều chỉnh vị trí cầu thủ, khoảng cách an toàn, các hành vi trong từng tình huống. Những nội dung này đều nằm trong bộ Luật bóng đá thế giới.

Các quả đá phạt: Khoảng cách quy định tối thiểu giữa quả tròn so với hàng rào đối phương là 9,15m. Cầu thủ thực hiện quả đá phạt phải chạm bóng một lần để phát trái banh đi. Quả đá này có thể hướng trực tiếp vào khung thành hoặc gián tiếp qua đồng đội.
Đá phạt đền: Được hưởng khi đội phòng ngự đối thủ phạm lỗi. Người thực hiện penalty phải đá đi theo một lần chạm duy nhất. Khoảng cách giữa trái banh với những cầu thủ khác ít nhất là 9,15m.
Quả ném biên: Được thực hiện khi bóng đã lăn qua khỏi đường biên ngang do đối thủ chạm cuối cùng. Người chơi phải ném bằng hai tay từ phía sau đầu, hai chân đặt trước hoặc trên đường biên khi ném. Bóng phải đi thẳng vào sân, sau khi rời tay.
Phát bóng: Khi lăn hết đường biên ngang do đội tấn công chạm vào cuối cùng. Cầu thủ đội phòng ngự sẽ đưa bóng trở lại bằng cách đá từ vòng cấm của mình ra sân.
Phạt góc: Được hưởng khi bóng lăn ra hết đường biên ngang do đội bạn chạm sau cùng. Người thực hiện phạt góc phải đá từ góc sân và di chuyển vào sân trước khi chạm vào cầu thủ khác.

Các cập nhật mới trong luật bóng đá

IFAB luôn xem xét, điều chỉnh luật theo từng năm để có thể theo kịp sự phát triển của trận đấu. Đồng thời, giúp nâng cao tính công bằng, an toàn và minh bạch trên sân. Một số thay đổi này dựa trên kinh nghiệm thực tiễn, công nghệ mới trong thi đấu. Những cập nhật này, thuộc khuôn khổ của Luật bóng đá thế giới mà cầu thủ, huấn luyện viên hay trọng tài đều phải nắm rõ.

Công nghệ VAR

Hiện tại, công nghệ VAR có vai trò quan trọng trong việc đưa ra quyết định chính xác hơn trong các tình huống diễn ra quá nhanh và đông người. VAR không thay thế trọng tài trong sân, mà nó chỉ hỗ trợ để không bỏ sót bất kỳ sự cố nào đảm bảo tính công bằng trong trận đấu.

Công nghệ hiện đại này chỉ can thiệp vào bốn tình huống như: xác định bàn thắng hoặc không có bàn thắng, xem xét các quyết định liên quan đến phạt đền, vi phạm lỗi nghiêm trọng dẫn đến thẻ đỏ và xử lý trường hợp nhầm lẫn giữa những cầu thủ đều được quy định trong bộ Luật bóng đá thế giới. Trong từng tình huống, VAR sẽ cung cấp cho trọng tài những góc quay rõ ràng. Nhờ đó có thể đưa ra quyết định công bằng, minh bạch hơn.

Thời gian bù giờ

Theo quy định mới, thời gian bù giờ được tính vô cùng kỹ càng nhằm bù toàn bộ thời gian trận đấu bị gián đoạn. Các tình huống như: thay người, băng bó chấn thương, quá trình xử phạt thẻ tất cả sẽ được ghi nhận. Ngoài ra, thời gian ăn mừng cũng được bù giờ theo quy định mới giúp phản ánh đúng thời gian lăn bóng thực tế.

Các thay đổi có liên quan đến trọng tài

Một quy tắc được điều chỉnh đáng chú ý hơn là cách xử lý khi quả tròn chạm vào trọng tài. Tùy vào tình huống cụ thể như: cú chạm đó làm thay đổi nhiều về diễn biến trận đấu thì bắt buộc phải cho dừng trận đấu. Sau đó sẽ được bắt đầu lại bằng cách thả một quả bóng khác để giữ tính khách quan.

Trả lời các thắc mắc cơ bản

Những người hâm mộ mới thường sẽ có nhiều câu hỏi khi theo dõi một trận đấu. Dưới đây là phần tổng hợp về các câu hỏi mà người đam môn vua thể thao thắc mắc:

Các thành viên trên sân có bị phạt thẻ khi trận đấu đã kết thúc không? Có. Sau khi trận đấu vừa kết thúc. Nếu các vận động viên có hành vi phi thể thao hoặc xúc phạm đến trọng tài. Họ vẫn bị nhận thẻ và xử phạt theo quy định.
Thủ môn có thể rời khỏi vòng cấm để chơi banh bằng chân không? Thủ môn được phép di chuyển ra khỏi vùng cấm và dùng chân chơi bóng như các chân sút. Với điều kiện là không dùng tay ngoài vùng cấm địa.
Khi nào một cầu thủ được coi là việt vị? Mộ người chơi được xác định là việt vị khi tham gia vào pha bóng mà đứng gần khung thành đối thủ gần hơn cả đội đối thủ. Ty nhiên, họ sẽ không bị thổi phạt nếu không tác động ảnh hưởng đến đối phương.

Kết luận

Minh họa sự công bằng khi áp dụng luật bóng đá

Luật bóng đá thế giới nắm vai trò quan trọng nhằm nâng cao tính công bằng của môn vua thể thao. Người hâm mộ nên hiểu rõ tất cả những quy định trong bộ luật. Từ các quy tắc cơ bản về trận đấu, cách xử lý các tình huống lỗi, hay là những điều chỉnh hiện đại như VAR hay Việt vị. Việc cập nhật liên tục thay đổi luật từ IFAB giúp những người quan tâm đến kèo bóng đá hiểu đúng luật. Cũng như phân tích, đánh giá trận đấu khách quan hơn.